Strona wykorzystuje pliki cookies, jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony!

 

Dlaczego nasza szkoła ???

Niby zwykła szkoła,

lecz nie do końca...

Niezwykłe miejsce,

niezwykli ludzie,

specjalny program pobytu

sprawią,iż spotkacie się

z przygodą życia. 

Sprawdźcie nas już dziś ! 

"Dziecko niepełnosprawne w rodzinie"


Opracowała: Małgorzata Dębiec

 

Dzieci niepełnosprawne są to te dzieci, których rozwój jest utrudniony w stopniu, w którym ani jednostka za pomocą własnych mechanizmów psychicznej regulacji, ani rutynowe metody postępowania pedagogicznego, nie są w stanie utrudnień tych wyeliminować.

W zależności od rodzaju niepełnosprawności problemy i działania rehabilitacyjne są odmienne.

Omawiając problem dziecka niepełnosprawnego w rodzinie skupię się na trzech aspektach:

- Sytuacja rodzin dzieci niepełnosprawnych.

- Psychologiczna i społeczna sytuacja dzieci niepełnosprawnych.

- Problemy wychowania dzieci niepełnosprawnych rodzinie.


Sytuacja rodzin dzieci niepełnosprawnych.


Rodzina jest pierwszym i podstawowym środowiskiem rozwoju dziecka, dostarcza mu wzorce zachowań, stwarza warunki jego aktywności, zaspokaja potrzeby, stymuluje rozwój poznawczy i pomaga w zdobywaniu nowych doświadczeń.

Po przyjściu na świat dziecka niepełnosprawnego w życiu rodziny i pełnionych przez nią funkcji zachodzą poważne zmiany. Rodzice przeżywają bardzo silne, negatywne emocje. W rezultacie ulegają zakłóceniu relacje między członkami rodziny, co powoduje konsekwencje zarówno w sferze oczekiwań emocjonalnych, jak i w codziennym życiu praktycznym.

Można tu wymienić typy okresów, przez które mogą przechodzić rodzice dzieci niepełnosprawnych:

1. Okres szoku, podczas którego następuje zmiana w myśleniu o sobie jako rodzicach, o własnej rodzinie i przyszłości. W przeżyciach rodziców dominują: rozpacz, żal. lęk, poczucie krzywdy, bezradności. Pojawiają się nieporozumienia, kłótnie, wzajemna wrogość, agresja. Zachowania rodziców wobec dziecka przepojone są lękiem i poczuciem winy.
2. Okres kryzysu emocjonalnego, zwany też okresem rozpaczy lub depresji. Rodzice nie potrafią pogodzić się z myślą, że mają niepełnosprawne dziecko, raz kochają dziecko, gdyż jest przecież ich dzieckiem, innym razem odrzucają je, bo jest upośledzone. towarzyszy temu uczucie wstydu przed obcymi lub doszukiwanie się winy w sobie samym.
3. Okres pozornego przystosowania się do sytuacji. Rodzice podejmują nieracjonalne próby przystosowania się do sytuacji, stosują różne mechanizmy obronne, np. nie przyjmują do wiadomości, że ich dziecko jest upośledzone umysłowo. Uważają, że jest ono leniwe, nieuważne, uparte lub złośliwe, nie przyjmują do wiadomości diagnozy specjalistów. Innym mechanizmem obronnym jest nieuzasadniona wiara w możliwość wyleczenia dziecka lub poszukiwanie winnych jego niepełnosprawności, oskarżają o to lekarzy, Boga, siebie samych. Ten okres może trwać tak długo, aż nie wyczerpią się wszystkie środki i możliwości, wówczas rodzice mogą dojść do przekonania, że nic dla dziecka nie można już zrobić. Poddają się wtedy apatii i przygnębieniu, nie prowadzą wobec dziecka żadnych oddziaływań rehabilitacyjnych poza wykonywaniem podstawowych czynności opiekuńczych.
4. Okres konstruktywnego przystosowania się do sytuacji. Rodzice zaczynają się zastanawiać nad racjonalnym rozpatrzeniem swej sytuacji. Pojawiają się uczucia pozytywne, kontakty z dzieckiem i czynności wykonywane wokół niego przynoszą im satysfakcję, zaczynają dostrzegać postępy dziecka i przezywają z tego powodu radość.

Czynnikami warunkującymi przeżycia emocjonalne rodziców są:

- etap rozwoju dziecka w jakim pojawiła się niepełnosprawność,

- sposób w jaki dowiadują się o niepełnosprawności dziecka,

- rodzaj, stopień i widoczność niepełnosprawności dziecka,

- błędy lekarzy przy informowaniu rodziców o chorobie ich dziecka,

- zachowanie dziecka,

- wartości i cele życiowe.

Obecność dziecka upośledzonego w rodzinie zaburza stosunki wewnątrzrodzinne. Gdy rodzice akceptują chore dziecko, jako równorzędnego członka rodziny, wówczas rodzeństwo i inni członkowie rodziny odnoszą się pozytywnie. Jeżeli natomiast rodzice wstydzą się dziecka to relacje w rodzinie są obojętne lub negatywne.

Niepełnosprawność dziecka zakłóca również dotychczasowe stosunki ze środowiskiem społecznym. Wynika to z postawy społeczeństwa wobec osób niepełnosprawnych, która opiera się w większości na stereotypach i uprzedzeniach, niż na konkretnej wiedzy. Niepełnosprawnym często przypisuje się etykiety i krzywdzące określenia typu: ślepiec, kaleka, inwalida, mongoł itp. Na funkcjonowanie rodziny dziecka niepełnosprawnego istotny wpływ ma:

społeczna przynależność rodziny - miejsce zamieszkania, wykształcenie, status społeczno - ekonomiczny np. typ pracy wykonywanej przez rodziców, wysokość zarobków, jak też wywodzenie się rodziny z tzw. środowisk zagrożonych (narkomania, alkoholizm).

Integracja społeczna rodziny jest zaburzona, gdyż odmienność w środowisku zawsze budzi nieufność, a tymczasem osoba niepełnosprawna ma jedynie pewne ograniczenia fizyczne lub psychiczne. Tak samo jak zdrowy człowiek ma swoje poglądy, zainteresowania, marzenia, tak samo czuje, kocha i cierpi.

Zmiany w organizacji życia rodzinnego i w funkcjonowaniu rodziny.

Dziecko niepełnosprawne wprowadza zmiany w dotychczasowym życiu rodziny i pełnionych przez nią funkcjach. Dotyczą one przede wszystkim relacji miedzy małżonkami, warunków rozwoju, pełnosprawnego rodzeństwa, życia zawodowego rodziców, życia towarzyskiego rodziców i ich uczestnictwu w życiu kulturalnym.

 

Psychologiczna i społeczna sytuacja dzieci niepełnosprawnych.

 

Powstanie niepełnosprawności zakłóca cały przebieg procesu przystosowania się dziecka do życia. Jest to proces długotrwały, w czasie którego dziecko poznaje własną niepełnosprawność, oswaja się z nią, uczy pokonywania trudności. Wyróżnia się 4 stadia procesu przystosowania się dziecka do niepełnosprawności:

1. Doznanie niepełnosprawności - dla dziecka jest to skrajnie trudna sytuacja, uraz psychiczny, silne reakcje emocjonalne, lęk przed leczeniem, szpitalem, rozstaniem z rodzicami, ograniczone są kontakty z innymi osobami, zaburzone zostaje poczucie bezpieczeństwa. Dziecko czuje się bezradne i bardziej zależne od rodziców.

2. Uświadomienie sobie ograniczeń - dziecko zaczyna analizować swoją sytuację, poznawać konsekwencje własnej niepełnosprawności, porównuje stan teraźniejszy z przeszłym, koncentruje uwagę na tym, co zostało utracone. Dzieci stają się bierne i apatyczne, tracą swe zainteresowanie otoczeniem, są zniechęcone do wszystkiego i wszystkich.

3. Próby funkcjonowania z niepełnosprawnością - dziecko zaczyna zwracać się w stronę teraźniejszości, dostrzega możliwości dalszego funkcjonowania. Pomocny jest tu wpływ osoby niepełnosprawnej, która osiągnęła jakieś szczególne sukcesy i z którą dziecko może się identyfikować. Funkcjonowanie dziecka niepełnosprawnego jest trudne, przychodzą chwile załamań i regresji, często uruchamiane są mechanizmy obronne: projekcja (wszystko wrogie i obce), idealizacja (dom wydawał się rajem), fantazjowanie (sen).

4. Przystosowanie - istotnym przekształceniom ulega między innymi obraz własnej osoby. Dzieci zdają sobie sprawę z własnych ograniczeń, ale potrafią dostrzec też swoje pozytywne cechy, coraz lepiej rozumieją zachowania innych osób i uczą się nowych technik funkcjonowania ze swoją niepełnosprawnością. Na nowo zostają wciągnięte w wir życia i pochłonięte problemami związanymi ze szkołą, zabawami, kolegami, problemami życia codziennego. Warunkiem koniecznym do właściwego przystosowania się dziecka niepełnosprawnego do życia jest pogodzenie się rodziców z jego niepełnosprawnością, a także akceptacja dziecka przez rówieśników.


Problemy wychowania dzieci niepełnosprawnych rodzinie.


Rola rodziny nabiera szczególnego znaczenia w sytuacji wychowania dziecka, które wykazuje odchylenia w stanie zdrowia i rozwoju.

Cele wychowania dzieci niepełnosprawnych:

- zapewnienie dzieciom optymalnego rozwoju intelektualnego, opanowania dostępnej im wiedzy ogólnej,

- ukształtowanie w nich naukowego poglądu na świat,

- wychowania moralnego,

- przygotowanie ich do wykonywania dostępnej im, użytecznej pracy zawodowej,

- wychowanie kulturalno - estetyczne, pozwalające Tm osobom na dostępny im udział w życiu kulturalnym społeczeństwa,

- wychowanie fizyczne gwarantujące zdrowie, sprawność i siły potrzebne w realizacji powyższych zadań.

Od rodziców zależy, czy dziecko niepełnosprawne będzie miało swój udział w życiu społecznym, czy też pozostanie z dala od kontaktu z otoczeniem.

Występują dwie grupy cech, których kształtowanie u dzieci niepełnosprawnych jest najważniejsze:

 

1.Cechy dotyczące stosunku dziecka do samego siebie:


- samodzielność- samoobsługa (toaleta, ubieranie się, jedzenie) i wykonywanie prostych czynności dnia codziennego (korzystanie ze środków transportu, odrabianie zadań szkolnych, nawiązywanie kontaktów, wykorzystywanie czasu wolnego, gospodarowanie pieniędzmi).

- odporność emocjonalna - to sprawne funkcjonowanie w sytuacjach trudnych mimo pobudzenia emocjonalnego. Dziecko powinno nauczyć się odpowiednio zachowywać w takiej sytuacji i znosić negatywne emocje.

- optymizm - osiąganie drobnych czasem sukcesów np. w procesie rehabilitacji, nowe sposoby leczenia, powodzenia innych rodziców znajdujących się w podobnej sytuacji, korzystna atmosfera w rodzinie w dużym stopniu wywołują wizję lepszej przyszłości dla dziecka niepełnosprawnego.

- samoakceptacja - pozytywny stosunek do własnej osoby i pozytywna ocena własnych możliwości.

 

2. Cechy dotyczące stosunku dziecka do innych osób:

 

- komunikatywność - to zdolność do nadawania, odbierania i wymiany informacji. Zadaniem rodziców jest organizowanie sytuacji skłaniających dziecko do kontaktowania się z innymi osobami (np. w zabawie czy pracy), wyzwalających przeżycia i umożliwiających zdobywanie wiedzy i dzielenia się nimi z innymi osobami.

- prospołeczność i umiejętność współdziałania - ukształtowanie zachowań zgodnych z obowiązującymi normami współżycia społecznego (normy moralne i społeczne), to poszanowanie cudzego mienia, udzielanie innym pomocy, pocieszanie, tolerancja. Skuteczność oddziaływań uspołeczniających zależy w dużej mierze od takich warunków jak: miłość rodzicielska, opiekuńcza i czuła postawa rodziców, życzliwe zrozumienie i poszanowanie praw wszystkich członków rodziny.

Naczelnym zadaniem rodziców by wspierać rozwój społeczny swojego dziecka powinno być:

- organizowanie sytuacji skłaniających dziecko do kontaktowania się z innymi osobami,

- wzmacnianie tych zachowań, które polegają na próbie nawiązania kontaktu, oraz przeciwdziałania skutkom niepowodzeń w porozumiewaniu się,

- organizowanie sytuacji wyzwalających przeżycia dziecka, skłaniających je do dzielenia się nimi z innymi osobami,

- umożliwienie zdobywania wiedzy.

Możliwość aktywnego uczestnictwa osób niepełnosprawnych w życiu społecznym jest uwarunkowana uprzednią likwidacją istniejących barier (architektonicznych, technicznych i barier w komunikowaniu się).

Podsumowując, optymalny rozwój dziecka niepełnosprawnego jest możliwy przede wszystkim dzięki prawidłowym relacjom wśród członków rodziny, ich wzajemnej życzliwości, zrozumieniu i akceptacji. To rodzina daje dziecku poczucie bezpieczeństwa, wpaja mu pojęcia dobra i zła, ukazuje wartość jego istnienia w świecie, przekazuje mu radość, której źródłem jest miłość dawana i otrzymywana. Zadaniem rodziny jest również uświadomienie dziecku sensu cierpienia, bólu, ograniczeń fizycznych, ubóstwa. Rodzina zatem, nie może wyrzec się odpowiedzialności za swoje niepełnosprawne dziecko, powinna współpracować z instytucjami wspomagającymi proces wychowania chorego dziecka.

 

 

 


Literatura:

Irena Obuchowska"Dziecko niepełnosprawne w rodzinie".

Rymanów Zdrój - Po zdrowie w Rymanowie

Rymanów Zdrój położony jest 4 km

na południe od miasta w dolinie Taboru

Czytaj więcej...

Media o nas

Drogi Gościu zapraszamy Ciebie do zobaczenia co o nas piszą media.

Czytaj więcej...

Od czego zacząć

Żeby zapisać się do naszej szkoły wystarczy tylko kilka minut. Zobacz jakie to proste!

Czytaj więcej...

Joomla templates by Joomlashine Projektowanie stron internetowych MISTEO.PL