Strona wykorzystuje pliki cookies, jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony!

 

Dlaczego nasza szkoła ???

Niby zwykła szkoła,

lecz nie do końca...

Niezwykłe miejsce,

niezwykli ludzie,

specjalny program pobytu

sprawią,iż spotkacie się

z przygodą życia. 

Sprawdźcie nas już dziś ! 

POTRZEBY PSYCHOSPOŁECZNE DZIECI PRZEWLEKLE CHORYCH PRZEBYWAJĄCYCH NA LECZENIU W SANATORIUM

 

Potrzeby psychospołeczne występują u wszystkich ludzi, przy czym zaznaczają się różnice indywidualne. Prawidłowe zaspokajanie potrzeb biopsychicznych, odpowiednie do warunków w jakich się znajduje dziecko, jest podstawą zdrowia. Potrzebę określamy zwykle jako odczuwany przez człowieka brak czegoś i chęć jego zaspokojenia. Potrzeby stanowią wyjściowe bodźce do działania; dzięki nim
i przez nie jednostka jest istotą czynną. Stanowią one motywy (źródła) działania a jednocześnie są rezultatem działania i stąd ich wielka rola w życiu i rozwoju człowieka A.H. Maslow (1990) jest twórcą hierarchii potrzeb ukazał współzależność panującą w ramach struktury osobowości jednostki. Ustalił hierarchię wyższych i niższych potrzeb stwierdzając, że wyższe potrzeby mogą powstawać tylko wtedy, gdy niższe zostaną dostatecznie zaspokojone. W sytuacjach konfliktowych niższe potrzeby zawsze dominują, biorą górę nad wyższymi. A. H. Maslow wyodrębnia grupy potrzeb: potrzeby podstawowe: fizjologiczne, bezpieczeństwa, przynależności i miłości, potrzeby wyższe: uznania, szacunku, samourzeczywistnienia, estetyczne, intelektualne.

Choroba i hospitalizacja stanowią czynniki utrudniające normalne zaspokajanie potrzeb psychospołecznych. Choroba powoduje powstanie w organizmie ludzkim ogólnych zmian biologicznych, które stanowią ujemne bodźce działające na psychikę dziecka. Do zmian takich należą: ograniczenie czynności życiowych i ogólnej wydolności organizmu, powstanie dolegliwości jak ból, kaszel itp. W ich wyniku dziecko zmienia postępowanie, dotychczasowy tryb życia, wprowadza ograniczenia w swym działaniu.

Rodzaj reakcji dziecka na chorobę i jej siła zależą w dużej mierze od trzech czynników:

-indywidualnych cech dziecka, tj. cech psychofizycznych, uprzedniego doświadczenia życiowego, wychowania i środowiska, obiektywnego stanu zdrowia tj. sposobu powstania choroby, nasilenia objawów chorobowych, świadomości dziecka co do przebiegu choroby i jej prognozy, od sytuacji życiowej dziecka (inaczej na chorobę reaguje człowiek dorosły a inaczej dziecko).

Dziecko przyjeżdżające do sanatorium jest narażone na szereg czynników utrudniających mu prawidłową adaptację. Zaliczyć do nich należy: izolację dziecka od środowiska rodzinnego, brak przejawów troski i miłości ze strony rodziców, większy lub mniejszy brak swobody, konieczność rezygnacji z nawyków, przyzwyczajeń i upodobań. W tej sytuacji pojawia się szereg reakcji, a wśród nich frustracja, lęk, niepokój, poczucie zagrożenia, stres, agresja, wszystkie jego następstwa, które są reakcją na niemożność zaspokojenia potrzeb. Dłużej utrzymujące się sytuacje frustracyjne wytwarzają mechanizmy obronne takie jak: płacz, agresja, apatia (rezygnacja, zahamowanie). Dziecko w sanatorium staje się lękliwe, bojaźliwe, unika kontaktów z innymi dziećmi.

Lecząc i wychowując chore dziecko należy pamiętać, że: dziecko chore posiada małą odporność układu nerwowego, jego równowaga psychiczna w niekorzystnych warunkach ulega zachwianiu, reakcja uczuciowa jest gwałtowna i silna, dziecko chore nie zawsze umie wyrazić swoje potrzeby, niezaspokojenie potrzeb rozwojowych dziecka ma ujemny wpływ na jego dobre samopoczucie, co sprawia, że zmniejsza się odporność organizmu na chorobę.

Potrzeby dziecka uzależnione są od wielu czynników, takich jak:

- rodzaj i stopień schorzenia i okres jego powstania,

-okres i częstotliwość przebywania w zakładzie leczniczym, stan układu nerwowego i ogólnego układu warunków somatycznych, a także czynników poza osobowych, jak: temperament, właściwości charakterologiczne, uprzednie przeżycia, warunki domowe, stosunek członków rodziny do chorego i jego choroby itp.

Sanatorium poprzez samą swą atmosferę wywołuje u dzieci poczucie zagrożenia i niebezpieczeństwa. Wynika stąd potrzeba sympatii i czynnej życzliwości oraz potrzeba życzliwej uwagi ze strony personelu sanatorium, w którym przebywa dziecko. Duże znaczenie terapeutyczne ma maksymalne usprawnienie chorego dziecka, nauczenie go samodzielności przy samoobsłudze. Warunki w jakich odbywa się nauka są dla dziecka chorego szczególnie ciężkie i trudne. Nauczanie należy rozpocząć od czynności najprostszych, aby nie narażać dziecka na niepowodzenie, każda ćwiczona czynność powinna być połączona z przyjemnością, ćwiczenia powinny mieć charakter zabawy, potrzeba zabawy i radosnego ruchu jest naturalną potrzebą dziecka. W młodszym wieku szkolnym zabawa przestaje być już dominującym elementem działalności dziecka, nie zanika jednak, lecz zmienia formę i treść. Przeważają w tym okresie zabawy zespołowe oparte na pewnych zasadach - gry. Zaspokojenie potrzeby zabawy wymaga od prowadzącego wychowawcy dobrej znajomości właściwości dziecka oraz jego możliwości fizycznych. Stawiając zbyt łatwe zadania czyni zabawę nudną, zbyt trudne może łatwo dziecko zniechęcić. Potrzeba wyżycia się, zdobycia uznania, jest bardzo trudna do zaspokojenia ze względu na ograniczenia jakie daje choroba czy kalectwo. Dziecko w zakładzie leczniczym znajduje się w warunkach znacznie trudniejszych niż dziecko w domu. Jego układ nerwowy jest bardziej obciążony, co prowadzi do zachwiania równowagi psychicznej. Dziecko łatwo ulega zmęczeniu, a zaabsorbowane samym procesem leczenia i usprawnienia jest nad wyraz chwiejne uczuciowo.

Zagadnienie to w literaturze przedmiotu zaakcentowała J. Doroszewska (1981), uwzględniając
w pracy z dzieckiem chorym jego wydolności wysiłkowe. Zadanie wychowawcy - terapeuty to zdaniem autorki - wszechstronne organizowanie wysiłku chorej jednostki, które w okresie choroby musi być podporządkowane celom leczniczym. Przy zaspokajaniu potrzeb psychicznych dzieci chorych konieczna jest współpraca pedagogiczna z lekarzem i całym personelem zakładu leczniczego oraz z rodzicami. Choroba przewlekła, jako blokada realizacji wielu potrzeb i celów jednostki, modyfikuje zarówno kierunek, jak
i trwałość procesów motywacyjnych. Niewystarczające bądź nieprawidłowe zaspokojenie potrzeb miłości, bezpieczeństwa oraz przywiązania rozwija w niedojrzałej osobowości dziecka mechanizmy lękotwórcze, które skłaniają je do unikania kontaktów z otoczeniem przy silnej jednocześnie ich potrzebie. Wskutek częstych hospitalizacji i pobytów na leczeniu sanatoryjnym dzieci przewlekle chore przeżywają lęk nie tylko przed dolegliwościami chorobowymi czy sposobami leczenia, lecz również przed utratą bliskich osób, co stanowi zagrożenie dla rozwoju sfery emocjonalno-uczuciowej dziecka (Pilecka, 1992). Choroba przewlekła ogranicza aktywność ruchową dziecka, uaktywnia jego potrzeby poznawcze i estetyczne.
U dzieci i młodzieży przewlekle chorej w miarę trwania choroby somatycznej występuje nie tylko zaburzenie procesów równowagi fizjologicznej organizmu, ale również toku normalnego społecznego funkcjonowania. Pobyt w zakładzie leczniczym powoduje częściowe wypadnięcie z pełnienia dotychczasowych ról społecznych. Role pełnione przez dziecko przed przyjściem do sanatorium wiązały się nie tylko z wymaganiami, ale były źródłem zaspokojenia jego potrzeb i przynosiły mu nie zawsze uświadomioną radość. Niezwykle ważna w całokształcie poczynań zakładu leczniczego nad doprowadzeniem dziecka do normalnego stanu jest rola szkoły. Specjalne cechy psychofizyczne dziecka warunkują potrzebę poszukiwania takich metod nauczania, które wzmagałyby dynamikę ustroju. Winny one zatem pobudzać i zaspokajać potrzeby psychiczne i uczucia pozytywne, będące napędem wszelkich procesów nerwowo-psychicznych oraz stwarzać dzieciom chorym warunki do możliwie harmonijnego rozwoju poznawczego, emocjonalnego i kinestetycznego w sposób najpełniej kompensujący braki związane z chorobą.

Szkoła specjalna, mimo trudnych warunków szpitalnych powinna dać dzieciom rzetelną wiedzę, rozwinąć inteligencję, rozbudzać ciekawość poznawczą, uczulić na doznania estetyczne, a tym samym wzbogacać życie o nowe treści i umożliwić zrozumienie, że wartości intelektualne są w stanie w dużej mierze skompensować ograniczenia spowodowane stanem fizycznym. Szkoła ma umożliwić tym dzieciom zwłaszcza zaspokojenie ich życiowych aspiracji. Aktywizacja na miarę możliwości w toku nauki szkolnej pozwala na wyładowanie nagromadzonej energii, a związane z tym czynności poznawcze powodują, ze dziecko nie jest biernym odbiorcą podawanych wiadomości lecz czynnym uczestnikiem pracy twórczej, której towarzyszy zawsze przeżywanie radości. Chore dziecko, ucząc się tak jak jego zdrowi koledzy, jest przekonane, że wróci do szkoły macierzystej, dlatego też organizacja i metody nauczania
w zakładzie leczniczym są takie same, jak program i metody nauczania dla dzieci zdrowych, lecz ze ścisłym uwzględnieniem warunków leczenia i wydolności dziecka chorego (Sękowska, 1982).

Dziecko przewlekle chore ma naturalne prawo do pełnego uczestnictwa w otaczającym życiu
i nawet najcięższe kalectwa nie powinny go z niego wyłączyć.

 

Literatura:

Doroszewska J. Terapia wychowawcza, Wrocław 1981

Maslow A.H. Teorie hierarchii potrzeb, Warszawa 1990

Pilecka W., Pilecki J. Rewalidacja dzieci przewlekle chorych i kalekich, Kraków 1992

Sękowska Z. Pedagogika specjalna, 1982

Zofia Wołczańska

Rymanów Zdrój - Po zdrowie w Rymanowie

Rymanów Zdrój położony jest 4 km

na południe od miasta w dolinie Taboru

Czytaj więcej...

Media o nas

Drogi Gościu zapraszamy Ciebie do zobaczenia co o nas piszą media.

Czytaj więcej...

Od czego zacząć

Żeby zapisać się do naszej szkoły wystarczy tylko kilka minut. Zobacz jakie to proste!

Czytaj więcej...

Joomla templates by Joomlashine Projektowanie stron internetowych MISTEO.PL