Strona wykorzystuje pliki cookies, jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony!

 

Dlaczego nasza szkoła ???

Niby zwykła szkoła,

lecz nie do końca...

Niezwykłe miejsce,

niezwykli ludzie,

specjalny program pobytu

sprawią,iż spotkacie się

z przygodą życia. 

Sprawdźcie nas już dziś ! 

Charakterystyka dziecka przewlekle chorego

Rozwój fizyczny i ruchowy dziecka przewlekle chorego podlega tym samym prawom co rozwój dziecka zdrowego. Działanie tych praw zostaje jednak zakłócone przez chorobę. Przewlekłe choroby narządów i układów wewnętrznych wywołują pierwotnie negatywne zmiany w stanie somatycznym dziecka, obniżenie zaś sprawności motorycznej jest wtórnym następstwem jego ograniczonej wydolności fizycznej.

Każda choroba przewlekła prowadzi z jednej strony do specyficznych zmian w budowie anatomicznej i funkcjonowaniu narządu, czy układu wewnętrznego, który został przez tę chorobę zaatakowany, a z drugiej strony wpływa niekorzystnie na ogólny rozwój fizyczny dziecka. Na przykład, wszystkie choroby układu oddechowego prowadzą do swoistych, zależnych od rodzaju choroby, zaburzeń zachodzących w strukturach dróg oddechowych regulujących przepływ powietrza i jego oczyszczanie - powodują zaburzenia wentylacyjne, co z kolei prowadzi do wtórnych zmian w układzie krążenia, następstwem czego mogą być zaburzenia w pracy centralnego układu nerwowego. Ograniczenie czynności układu oddechowego i wtórne zmiany w innych narządach prowadzą do obniżenia sprawności fizycznej,
a zwłaszcza wydolności wysiłkowej.

Choroba przewlekła może zakłócać funkcjonowanie układu nerwowego w sposób bezpośredni lub pośredni. Zakłócenia bezpośrednie występują w tych chorobach, które obejmują swym procesem patologicznym tkankę nerwową, np. pląsawica; oddziaływanie pośrednie ma zaś miejsce wówczas, gdy proces chorobowy przebiega w innych układach i tkankach organizmu, lecz powstałe tam zaburzenia metabolizmu energetycznego obniżają sprawność systemu nerwowego: zwiększają jego podatność na zmęczenie, zakłócają neurodynamikę procesów korowych, a zwłaszcza ich równowagę, siłę i ruchliwość oraz reaktywność i plastyczność.

Zaburzenia w pracy układu nerwowego mają swe źródło nie tylko w samej chorobie, lecz bardzo często w zmianach, jakie wywołuje ona w sytuacji życiowej dziecka. Zmiany te często są dużym obciążeniem (np. wiadomość o leczeniu szpitalnym, sanatoryjnym), oddziałują w długotrwały i ujemny sposób (np. oczekiwanie na odwiedziny rodziny, jakiś zabieg) oraz mają skomplikowany i konfliktowy charakter (np. konflikty z personelem lub rówieśnikami).

W życiu dzieci chorych występują sytuacje konfliktowe zewnętrzne oraz przeciążenie konfliktami wewnętrznymi (motywacyjnymi). Dziecko chore swój protest przeciwko chorobie wyraża w formie: buntu, przekory, negatywizmu, które to zachowania nie są zgodne z oczekiwaniami otoczenia, a tym samym nie mogą być przez nie aprobowane. Otoczenie wywiera nacisk i presję, aby polecenia, wymagania i zadania stawiane dzieciom zostały mimo wszystko spełnione czy wykonane. Dziecko nie zawsze rozumie konieczność poddania się bolesnym zabiegom i przykrym formom leczenia, kieruje się w swoim postępowaniu aktualnie przeżywanymi emocjami, najczęściej negatywnymi, które często skłaniają je do zachowań powodujących konflikty. Dzieciom nie jest obce przeżywanie konfliktów wewnętrznych. Najczęściej nie jest ono świadome treści swoich problemów, nie potrafi ich zwerbalizować, wyraża je natomiast za pomocą reakcji emocjonalnych takich jak: lęk, złość, płacz, krzyk, obojętność itp.

Dzieci chore znacznie intensywniej i głębiej niż dzieci zdrowe przeżywają radość, smutek, nadzieję. Skłonność do długotrwałego przeżywania każdego zdarzenia i nadmierna wrażliwość dzieci ze schorzeniami dróg oddechowych występuje zwykle w parze z pewną skrytością i powściągliwością w uzewnętrznianiu uczuć. Konieczność powściągliwości uczuć przy równoczesnej nadmiernej wrażliwości przyczynia się do pogłębienia nadpobudliwości, która cechuje większość dzieci chorych.

Choroba przewlekła, sposób i przebieg jej leczenia, sytuacja w której znajduje się dziecko, może mieć również niekorzystny wpływ na rozwój i przebieg procesów intelektualnych, poznawczych. Wskazują na to przytoczone przez Pilecką badania np. u dzieci astmatycznych występuje zaburzenie wymiany gazowej co prowadzi do niedotlenienia tkanki nerwowej i zaburzeń jej funkcji. Również nie można odrzucać możliwości negatywnego wpływu leczenia farmakologicznego na sprawność psychofizyczną dziecka.

Ogólnie należy stwierdzić, że każda choroba przewlekła wpływa zakłócająco na rozwój umysłowy dziecka. Ponadto wielokrotne pobyty w szpitalach i sanatoriach, częste absencje w szkole pozbawiają dziecko przewlekle chore naturalnego obcowania ze środowiskiem, spontanicznego zdobywania i rozszerzania osobistego doświadczenia, co w konsekwencji ogranicza i zuboża jego rozwój psychiczny.

Kształtowanie się osobowości u dzieci i młodzieży przewlekle chorej

Choroba przewlekła i okoliczności z nią związane stanowią szczególne zagrożenie dla prawidłowego kształtowania się osobowości dzieci i młodzieży. Niewystarczająca odporność psychiczna stwarza niebezpieczeństwo szybkiego pojawienia się zaburzeń w zachowaniu pod wpływem narastających sytuacji traumatyzujących. Choroba jako szczególny rodzaj sytuacji trudnej prowadzi do dezorganizacji zachowania dziecka, począwszy od drobnych nieprawidłowości (np. zmiany w nastroju) aż do wyraźnej patologii (np. nerwicowy rozwój osobowości). Choroba przewlekła, jest źródłem przykrych, powtarzających się wielokrotnie doświadczeń, zmienia strukturę i cechy osobowości. Wpływ ten dotyczy zarówno podstawowych mechanizmów emocjonalno - motywacyjnych, jak i wyższych struktur poznawczych: obrazu świata i obrazu samego siebie.

Specyficzne warunki, w jakich rozwijają się dzieci i młodzież przewlekle chora, mają charakter sytuacji stresowych - trudnych i konfliktowych, będących źródłem negatywnych emocji takich jak: lęk, gniew, przygnębienie itd. Jeśli sytuacje te występują zbyt często w życiu dziecka, to kształtują one taką osobowość, w której negatywne emocje będą trwałymi cechami i podstawowymi regulatorami jego zachowania. Dziecko lękliwe ma specjalny stosunek do świata i do samego siebie, charakteryzuje się tajemniczym i niezależnym od obiektywnych warunków ciągłym lękiem. Jego rezultatem są postawa ustępliwa i obniżona zdolność działania. Dziecko lękliwe czuje się bezwartościowe, jest nieśmiałe
i bezradne w każdej sytuacji. Motywacja tych dzieci sprowadza się do chęci uniknięcia porażki i jej następstw, a nie do realizacji celu. Porażki i mierne osiągnięcia przekonują dziecko o własnej małowartościowości.

Choroba narusza u dziecka obraz własnej osoby, zaburzeniu ulega jego przeświadczenie dotyczące własnego wyglądu, swego miejsca wśród innych, poczucia własnej wartości, orientacji w tym co potrafi, do czego jest zdolny itd. Zaburzenia obrazu własnej osoby powodują zwykle u dziecka zaniżenie własnej samooceny, co wyraża się zmniejszoną ekspansją działania, obniżoną aktywnością
i przyhamowanym dynamizmem wewnętrznym. Dzieci takie przejawiają zwykle postawę bierną, wyczekującą, są niezdecydowane i niepewne w sytuacjach zadaniowych. Szczególne trudności
w kształtowaniu prawidłowej samooceny mają dzieci dotknięte chorobą postępującą. Stałe lub okresowe nasilanie się negatywnych zmian w zdrowiu, samopoczuciu i często w sprawności fizycznej tych dzieci wyzwala u nich poczucie zagrożenia i dezorientuje ich w tym, jakie wartości prezentują trudno u nich ukształtować w miarę stabilny system przekonań, wyobrażeń i aspiracji dotyczących swojej przyszłości, poczucia bezpieczeństwa wśród innych. Dzieci te mają świadomość narastającej niepełnosprawności
i żyją w ciągłym zagrożeniu.

Każda choroba powoduje mniejsze lub większe zmiany w społecznym funkcjonowaniu człowieka, pozbawia go możliwości kontynuowania pełnionych dotąd ról i konieczności wejścia w rolę,,osoby chorej''. Rola osoby chorej niesie wiele negatywnych konsekwencji dla rozwoju dzieci i młodzieży. Wiąże się ona z takimi właściwościami tej roli, jak: unieruchomienie, regres aktywności, izolacja społeczna, ograniczenie doświadczeń poznawczych, naruszenie więzi emocjonalnej z najbliższymi osobami. To jak dziecko przeżywa rolę,, osoby chorej" ma ogromny wpływ na postrzeganie siebie, a tym samym na samoocenę.

Choroba przewlekła niesie za sobą blokadę realizacji wielu potrzeb i celów jednostki. Niewystarczające bądź nieprawidłowe zaspokojenie potrzeb: miłości, bezpieczeństwa, uznania czy szacunku nie kształtuje u dzieci i młodzieży poczucia własnej wartości. Powstaje ono bowiem tylko wówczas, gdy człowiek jest kochany i traktowany jak wartość. W przypadku lekceważenia, odrzucenia, okazywania pogardy i litości kształtuje się poczucie własnej bezwartościowości.

Choroba przewlekła występująca u młodzieży stanowi duże zagrożenie dla kształtowania się osobowości. Działanie negatywnych bodźców związanych z niezaspokojeniem wielu potrzeb biospołecznych w czasie trwania choroby nasila trudności emocjonalne u młodzieży, tak charakterystyczne dla tego okresu rozwoju. Choroba wzmaga poczucie niższości i zagrożenia, brak wiary w siebie, niestałość uczuć, nasila strach i obawy związane z własną osobą, lęk przed niepowodzeniami szkolnymi i brakiem popularności, przed własną nieudolnością i wadami fizycznymi.

Zagadnienie kształtowania się obrazu własnej osoby u dzieci i młodzieży przewlekle chorej jest bardzo ważne z psychologicznego punktu widzenia. Obraz samego siebie jest tym elementem struktury osobowości, który pełni funkcję integrującą i stabilizującą, reguluje aktywność jednostki, jej kontakty
z otoczeniem, wyznacza sposób zachowania się w sytuacjach trudnych oraz jest źródłem motywacji do podjęcia pracy nad sobą, dążenia do stawania się coraz lepszym.

Ze względu na fakt, że choroba przewlekła stwarza sytuacje sprzyjające kształtowaniu się negatywnej samooceny u dzieci i młodzieży, osoby odpowiedzialne za ich rozwój i przyszłe losy - powinni chronić je przed nadmiarem przeżyć traumatyzujących, łagodzić przykre przeżycia związane
z chorobą poprzez tworzenie odpowiedniej atmosfery, kształtować umiejętność pracy nad sobą oraz rozwijać twórcze mechanizmy osobowości.

 

 

  

 

Literatura:

Doroszewska J. Pedagogika specjalna t. 1. Ossolineum. Wrocław 1981

Pilecka W., Pilecki J. Rewalidacja dzieci przewlekle chorych i kalekich. Wydawnictwo Naukowe WSP. Kraków 1992

Żebrowska M. (red) Psychologia rozwojowa dzieci i młodzieży. PWN. Warszawa 1986

Małgorzata Czyż

Rymanów Zdrój - Po zdrowie w Rymanowie

Rymanów Zdrój położony jest 4 km

na południe od miasta w dolinie Taboru

Czytaj więcej...

Media o nas

Drogi Gościu zapraszamy Ciebie do zobaczenia co o nas piszą media.

Czytaj więcej...

Od czego zacząć

Żeby zapisać się do naszej szkoły wystarczy tylko kilka minut. Zobacz jakie to proste!

Czytaj więcej...

Joomla templates by Joomlashine Projektowanie stron internetowych MISTEO.PL